Mirosław Kata, Konrad Kata, Tadeusz Sobuś, Mariusz Szyszka, Jerzy Grzybek, Sławomir Snopek
Ornis Polonica 2026, 67: 51-59
https://doi.org/10.12657/ornis.2026.1.4
Abstrakt: Praca przedstawia zmiany liczebności i lęgowości kraski Coracias garrulus w południowo-wschodniej Polsce w okresie 2009–2025, stanowiąc kontynuację opracowania obejmującego okres 1990–2008. Analiza oparta jest na wynikach wieloletniego monitoringu stanowisk lęgowych, prowadzonych corocznie w okresie lęgowym. W roku 2009 stwierdzono 43 stanowiska kraski, w tym 14 z gniazdowaniem pewnym. W kolejnych latach odnotowano gwałtowny spadek liczby stanowisk i par lęgowych, prowadzący do całkowitego zaniku lęgów po roku 2022. Ostatnie obserwacje pojedynczego osobnika na jednym stanowisku w sezonie lęgowym miało miejsce w roku 2023, natomiast od 2024 nie było już stwierdzeń w sezonie lęgowym. Wszystkie obserwacje po roku 2009 dotyczyły wyłącznie stanowisk znanych z lat wcześniejszych; nie odnotowano pojawienia się nowych miejsc lęgowych ani ponownego zasiedlania stanowisk opuszczonych. Uzyskane wyniki dokumentują zanik populacji kraski w południowo-wschodniej Polsce i wskazują, że działania ochronne oparte wyłącznie na zabezpieczaniu miejsc lęgowych okazały się niewystarczające.
Słowa kluczowe: budki lęgowe, Coracias garrulus, kraska, monitoring długoterminowy, zanik populacji
