Spadek populacji puchacza Bubo bubo w Polsce w XXI wieku

Paweł Mirski, Sylwester Aftyka, Stanisław Broński, Dawid Cząstkiewicz, Mateusz Gutowski, Sławomir Rubacha, Arkadiusz Sikora

Ornis Polonica 2026, 67: 67-93

https://doi.org/10.12657/ornis.2026.2.1

Abstrakt: Puchacz Bubo bubo jest gatunkiem skrajnie nielicznie lęgowym, o wysokim statusie ochronnym w Polsce. Na początku XXI wieku, jego populacja lęgowa szacowana była na 270–380 par, a trend liczebności uznawany był za rosnący. Jednak spadek populacji w Skandynawii i krajach bałtyckich, w tym zaobserwowany w ostatnich latach na niżu w Polsce, wskazuje na pogorszenie się sytuacji tego gatunku na większym obszarze. Celem niniejszej pracy jest aktualizacja wiedzy o liczebności puchacza w Polsce i kierunkach zmian w populacjach regionalnych. Podsumowano wiedzę o liczebności rewirów tego gatunku w latach 2012–2018 oraz 2021–2025 (na Śląsku 2017–2025). Stwierdzono spadek populacji o średnio 31%, a liczebność oceniono na 170–240 rewirów. Znaczący spadek odnotowano na nizinach, mniejszy w Małopolsce i na Podkarpaciu, a na Śląsku populacja lęgowa była stabilna. Za główne przyczyny spadku liczebności uznano drapieżnictwo lęgowe, śmiertelność antropogeniczną, zakłócenia przebiegu lęgów przez aktywność ludzką w pobliżu gniazd oraz potencjalne pogorszenie się bazy pokarmowej w wyniku spadku liczebności ptaków wodno-błotnych na niżu. Z uwagi na niską wykrywalność tego gatunku omówiono również wskazówki dotyczące monitoringu populacji puchacza.

Słowa kluczowe: monitoring, ochrona, sowy, spadek liczebności